MARABA DA ZUWA SHAFINMU NA MUSULUNCI

29 Nov 2007

ABUBUWAN HANI A CIKIN HAJJI

ABUBUWAN DA AKA HARAMTASU GA MAHAJJACI

Duk wanda yayi Harama da Hajji ko Umurah an haramta masa, abubuwan da suke zuwa: 1.Rufe kai ga na miji, domin haramarsa itace bude kai, haka kuma Rufe fuska da Hannaye ga mace, domin haramarta itace budesu, sedai idan zata wuce maza, to seta rufe fuska. Kuma idan daya daga cikinsu yarasu, to za’a rufeshi a cikin haraminsa, se abude fuskar maace, kuma a bude kan na miji, kuma baza’a samasa turare ba.

2. Aske gashin kai ga na miji.

3.Yanke kumba.

4. Sanya Turare, sedai abinda yake a tufafinsa, wanda yayi harami dashi to babu laifi akansa.

5.Sanya tufafi dunkakke.

6. yin Jima’I da abubuwan dasuke haifar dayinsa.

7. Yin farautan wani abu, ko temaka ma meyin hakan, ko cin abinda akayi farautarsa.

8. Yayi tad’i wato neman aure, ko daura masa aure, ko aurarwa waninsa, ko ya halarci daurin auren waninsa.

WAR-WARE AIKIN HAJJI KARAMA DA BABBA

Mahajjaci yanada war-wara guda biyu: Karama shine bayan jifan jamratul ak’aba –wato shedan babba- a ranar Idi kenan, to daga nan komai ya halatta ga mahajjaci hatta saduwa da Iyali. da kuma War-wara babba, wanda yake bayan dawafin Ifada.

FIDIYA GA WANDA YA AIKATA ABINDA AKA HARAMTA

Duk wanda ya aikata daya daga cikin abubuwa guda biyar na farko da’aka haramta masa, da gangan –wato-yana sane bada mantuwa ba- to akwai fidiya akansa, kuma yanada zabi a cikin hakan, kodai ya yanka dabba, ko ya ciyarda Miskinai guda shida, ko yayi Azumin kwana uku (3) a duk inda yaso. Saboda faden Manzan Allah Sallalahu Alaihi Wasallam ga Ka’ab dan Ujratu Allah yakara masa yarda: …………………………………………………

AIKIN HAJJI

Menene Ma'anar Hajji? Hajji a harshen larabci ma'anarsa itace nufi ko aiki da yake zuwa lokaci zuwa lokaci. Amma a musulunci, idan akace hajji shine Nufin dakin Allah me alfarma domin aiwatar da wasu ayyuka kebantattu da Alalh madaukakin sarki ya ambata acikin littafinsa kuma Hadisai sukayi bayani akansu.

HUKUNCIN AIKIN HAJJI

Yin aikinHajji wajibine akan kowani musulmi na miji da musulma mace dasuke da iko. Kuma aikin Hajji ya tabbata acikin Littafi da Hadisi da Ijma'i.

Daga cikin Littafi : Allah madaukakin Sarki Yace: ( kuma lallai Allah ya wajabta wa mutane yin Hajjin dakinsa ga wanda yasami iko,kuma duk wanda ya kafirce to lallai Allah mawadaci ne ga Halittu.) Sur. Al'imrana

Daga Hadisi : Abdullahi dan Umar ya ruwaito Hadisi daga Mnazan ALLAH Sallalllahu Alaihi Wasallam yace: ( An gina musulunci ne akan abubuwa guda biyar : Shaidawa babu abin bautawa da can canta se Allah kuma Annabi Muhammadu Manzan Allah ne,Tsayar da Sllah, Bayar da Zakkah, Yin Hajji da kuma Azumin Watan Ramadana) Bukhari da muslim.

Daga Ijmaa'I : Dukkan Musulmai sun hadu akan wajabcinshi kuma dayane daga cikin rukunnan musulunci, kuma abune da kowa yasanshi acikin Addini, kuma duk wanda yyi musunsa to ya kafirta kuma yaayi rudda daga musulunci, haka kuma malamai sun hadu akan cewa aikin Hajji baya wajaba face sau d'aya a rayuwar mutum se dai idan mutum musulmi yayi bakancensa wato alwashi to yazama dole ya cika alwashinsa, amma duk abinda yayi bayan wannan to neman lada ne kawai.

Abdullhi dan Abbabs Allah yakara yarda agareshi yace Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam yayi mana Khud'uba, se yace: (Yaku mautane Allah ya wajabta aikin Hajji akanku ) se Ak'ra'a bin Habis yace "Shin kowace shekarane ya manzan Allah? Se yayi shiru har se da ya maiamaita hakan sau Uku, sannan Manzan Allah Sallallahu Alaihin Wasalllam yace : ( da'ace nace E da yazama wajibi, kuma da dayazama wajibi bazaku yiba kuma bazku iyaba, Hajji sau dayane duk wanda yakara to neman ladane ) Ahmad, Abu dawud da Nasa'i.

FALALAR AIKIN HAJJI

Allah ya kwadaitar damu yin aikin hajji kuma ya bayyana d'umbin ladar da za'a samu a sakamakon hakan hadisan dasuke zuwa zasu bayyana haka:

Fadin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam : ( Duk wanda yayi Hajji, be yi rafasu ba -wato Jima'i a cikinsaba- kuma beyi fasikanciba –sab'on Allah- ze koma mara laifi kamar randa mahaifiyarsa ta haifeshi ) Bukhari da Muslim.

Fadin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam : (Yin aikin Umurah zuwa Umurah ana kankare zunubbai dake tsakaninsu, shiko aikin Hajji karbabbe baya da sakamako se Aljanna.) Bukhari da muslim.

Fadin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam : yayinda aka tambayeshi gameda mafificin ayyuka se yace " Imani da Allah da manzansa" akace seme kuma? Yace "se jihadi dan daukaka kalmar Allah" akace se me kuma? Yace" se aikin Hajji karbabbe". Bukhari da Muslim.

Fadin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam………………..

SHARUDDAN WAJABCIN HAJJI

Seda sharudda masu zuwa hajji yake zama wajibi:

1. Musulunci

2. Balaga

3. Hankali: wato yakasance me hankali domin Hajji baya wajaba akan mahaukaci.

4. Y'anci: wato yazama d'a,domin hajji baya zama wajibi akan bawa. Dalilan wadannan sun gabata a cikin rukunin Azumi.

5. Samun iko: kamar yadda Allah madaukakin Sarki yace ( kuma lallai Allah ya wajabta wa mutane yin Hajjin dakinsa ga wanda yasami iko….) Sur. al'imrana -97.

RUKUNNAN HAJJI

Rukunnan Hajji guda hudune(4): Yin harama, Tsayuwa a Arafah, Yin d'awafi da Yin Sa'ayi kuma rashin yin daya daga cikin wadannan yana bata hajji.

Na Farko: Yin Harama: shine Niyyan shiga cikin aikin hajji ko Umurah kuma niyyan takasance a ntareda lokacin da mutum ze cire tufafinsa da talbiyya. Kuma harama tana da nau'o'i uku: Tamattu'I, Qiraani da Ifraadi.

Tamattu'I : ma'anarsa shine musulmi yayi harama da Umara ita kadai a cikin watannain Hajji, idan ya 'isa makka se yayi dawafi yayi sa'ayin umura yayi k'wal kwabo ko saisaye, idan ranar tarwiya wato ranar takwas ga zulhajji, se yayi harama da Hajji shi kad'ai yayi dukkan ayyukan Hajji ya yi hadayan Tamattu'I da yayi idan shi ba mazaunin garin makka ne ba.

Qiiraani: shine yayi harama da Umara da Hajji a tare daga mikaati ko kuma yayi harama da Umara a farko se yashigar da aikin hajji a ciki kafin yayi dawafi kuma ze cigaba da kasancewa a cikin haraminsa har zuwa lokacin da zeyi jifan jamrah a ranar idi se ya aske kansa kuma yayi hadaya kamar me tamattu'i.

Ifraadi : shine yayi harama da hajji kadai, ya cigaba da zama a cikin haraminsa har zuwa lokacin da ze jefi jamrah ranar idi sannan ya aske kansa kuma babu fidya akansa wato babu jini akan haka.

28 Nov 2007

FATAWA AKAN MAFARKI (2)

DAGA: Shafin: www.islamtoday.com Menene Bambanci tsakanin Wankan Janaba da Wankan tsabta? wajen isarwarsu daga alwala ko rashinta? kuma shin yin Alwala sharadi ce gameda wankan tsabta? dakuma wajen yin niyya, Allah yasaka maku da Alkhairi. Mai bada Amsa: Dr. Sulaiman bin Wa'il Attuwaijiri, Mamba a kwamitin malamai na Jami'ar Ummul Qura dake makkah. Rana: 27-6-1424 A.H. Amsa: Wankan Janaba, wankane dayake dauke Hadasi babba, ita kuma Alwala tana dauke hadasi ne wanda yake karami, shi kuma wanka na tsabta, ba ya dauke wani hadasi, to da mutum zeyi niyyan wanka, wato bana janaba ba, kawai yayi wankan tsabta ne ko wankan juma'a, se yayi nufin dauke hadasi karami dashi wato alwala, to be isar masa ba, domin a wankan babu nufin dauke hadasi a cikinsa, Allah madaukakin Sarki kuma yana cewa "kuma idan kun kasance masu janaba to kuyi tsarki" to alwala tana shiga cikin wankan janaba wajen dauke hadasi, se hadasi karani ya shiga cikin hadasi babba, wajen daukewa da abinda ze halarta sallah, amma shi kuma wanka na tsabta, badauke hadasi yakeyi ba saboda haka be idarwa gameda alwala, myazama dole yayi alwala da farillanta da jerantawa a gabbai. Allah dhine mafi sani.

FATAWA AKAN MAFARKI (1)

Menene Ma'anar Mafarki kuma Yaya Yake? Daga Shafin: www.islamtoday.net/question Mai Amsa Tambaya: Al-allamah Abdurrahman bn Abdullahi Al-ajlan Malami a haramin Makkah. Rana: 15-12-1422 A.H Amsa: Mafarki Shine mutum yagansa yanayin Jima'i da wata mace, to idan ya fitar da maniyyi a wannan lokaci to wanka ya wajaba akansa, idan kuma bai fitar da maniyyi ba, wankan bezama dole akansa ba, saboda fadin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam "Ruwa yana wajaba ne -wato yin wankan janaba- saboda fitar ruwa -wato maniyyi" Muslim ya ruwaitoshi lambar hadisi na 343 daga hadisin Abu Sa'idil Khuduri Allah yakara masa Yarda.

27 Nov 2007

FATAWA AKAN TABARRUKI

Menene Hukuncin Tabarruki (Neman Albarka) da duk wani abu da yashafi Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam, a Lokacin dayake da rai, da bayan mutuwarsa, da tabarrukin da Sahabbai sukayi da Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam a lokacin rayuwarsa, kuma shin hakan ya tabbata a bayan rasuwarsa? kuma naji cewa Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam yaba wani bargonsa, kuma a binne wani dashi a bayan mutuwarsa? kuma shin yatabata cewa Abdullahi dan Umar yayi tabarruki da mimbarin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam? kuma meye ra'ayinku gameda wanda yake cewa yanada gashin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam?.
Malami da ya amsa: Ustaz Dr. Khalid almushaiqih
Rana: Alhamis 30 Rajab 1427 A.H
Lambar Fatawa: 16619.
Daga: shafin www.almoslim.net
Dukkan yabo da godiya sun tabata ga Allah Mahaliccin Bayi, tsira da Amincin Allah su tabbata ga Annabi Muhammad da Alayensa da Sahabansa gabaki daya. bayan haka:
Yin Tabarruki da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam a lokacin da yake da rai, ya kunshi nau'i guda biyu na Albarka, Albarka tashi da kansa da Albarka ta ma'ana.
Amma neman albarka tashi ta kansa: To Sahabai Allah yakara Yarda agaresu, sun kasance suna yin tabarruki da Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam, saboda Allah Subhanahu Wata'ala yasanya albarka agaresa, kamar yanda hakan yazo a cikin Hadisin Bukhari da Muslim da waninsu, cewa sunayin tabarruki da Gashinsa da Yawunsa da kakinsa da guminsa da tufafinsa da sauransu. Nau'i na biyu kuma shine: yin Tabarruki na Ma'ana, Annabai Sallallahu Alaihi Wasalllam, Shine mafi girman dalili ko sababi ga al'ummarsa na samun Albarka ta hanyar karantarda su da shiryar dasu da fitar dasu daga duhu zuwa gas haske. to amma bayan wafatinsa, to Albarka ta ma'ana ta yanke, sedai abinda aka ruwaito daga wasu daga cikin Sahabbai Allah yakara masu yarda, cewa sun kasance sun kiyaye wasu daga cikin abubuwa na Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam kuma sunayin Tabarruki dasu kamar yadda yazo a cikin Sahih Abukhari, daga Ummu Salamah Allah yakara yarda agareta, tanada abun wuya na azurfa ta kiyaye gashin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam a ciki, to irin wadannan alamomi ko abubuwa, sahabbai sun kasance, sun kiyiyesu. To amma a Yau: irin abinda shuwagabannin Sufaye suke ik'irari da y'an damfara na cewa sunanan da wani sashi na gashin Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam, ko tufafinsa ko makamancin haka, duk k'arerayine da basu da wata kamshin gaskiya, saboda basu da wani dalili -wato hujja akan hakan- ingantatta a cikin Shari'a ta sanadi, to saboda haka babu wani abinda yarage face, Albarka ta ma'ana, ta neman Albarka da abubuwan daya fuskantar, da abubuwan dayayi umarni dasu da abubuwan dayayi hani dasu da tsayuwa akan Sunnarsa da nisantar Sab'a masa. kuma ga Allah muke neman dacewa.

1 Nov 2007

Jana'izar Malam Ja'afar

Wannan Itace Jana'izar Sheikh Ja'afar Mahmoud Adam Allah Yayi masa Rahama Amin.

29 Oct 2007

..... KE BATA ZUCIYA.....

Bismillahir Rahmanir Rahim
ABUBUWAN DA SUKE BATA ZUCIYA
Na: Imamu ibnul Qayyim
Imam ibnul Qayyim Allah yayi masa rahama yace: Amma abubuwan da suke bata zuciya guda biyar sune wanda yayi nuni akansu: yawan Cakud’a da mutane, da buri, da rataya da wani wanda ba Allah ba, da K’oshi, da barci. Wadannan sune manyan abubuwa guda biyar da suke bata zuciya.
NA FARKO: YAWAN CAKUDA DA MUTANE: Amma tasirin da yawan cakuda da jama’a yakeyi shine Zuciya zata cika da da Hyakin Numfashin Yan Adam har tayi bak’i, kuma hakan ze tilasta masa darewa da rabuwa da damuwa da bakin ciki,da rauni, da daukan abinda baze iya daukansa ba na takaicin Abokan banza, da bata abubuwan da zasu kawo masa amfani, da rafkana wato shagaltuwa daga barinsu, da wadansu al’amura, da kuma rarraba tunaninsa wajen nufinsu da nemansu, To menene yarage a wurinsa na ALLAH da ranar lahira?
* Wannan kenan, kuma dayawa daga cikin cakuda da mutane ya jawo bala’i, kuma yazama sanadin hana samun ni’ima, da saukar da Jarrabawa, da lalacewar dama, da musiba ta fad’o, kuma da aukuwan bala’i, kuma shin ba duk cutarwan dayake samun mutane ba, mutane ke zama sanadi?
* Kuma wannan cakuda da jama’an yana kasancewa ne wani nau’i ne na soyayya anan duniya, amma ze juye yazama Hukunci da gudun sashinsu daga sashi, idan kiyayya ta gaskiya ta tabbata, kuma me cakuda da jama’a ze cizi yatsa saboda nadama, kamar yanda Allah madaukakn Sarki yace: (“kuma a ranar da me zalunci yakeyin cizo akan hannayensa, yana me cewa: kaicona Inama da ace nabi tafarkin manzo! Ya kaicona! Inama! da ace ban riki wani masoyi ba! Tabbas, Hakika ya batar dani bayan tunatarwa tazo mini, kuma lallai Shed’an ya kasance ga mutum me zumbulewa.” Sur.Furqan 27-29) kuma madaukakin sarki yace: (Masoyan juna a wannan yinin, sashinsu mak’iyi ne ga sashe in banda masu tak’awa” (wato masu jin tsaoron Allah su masu san junane) Sur. zukhruf 67) kuma Badansa –wato Annabi Ibrahim- Yace: (“Babu abinda kukayi sedai kun riki gumaka saboda soyaiyar tsakaninku a cikin rayuwar duniya. Sa’an nan a ranar k’iyama sashinku ze kafirce ma sashi,kuma sashinku ze tsinewa (la’anta) sashi kuma makomarkun itace wuta, kuma Azzalumai basuda wadansu ma temaka” Sur. Ankabut 25)
* Kuma ma’auni me amfani a cikin cakudanya da jama’a: shine: yayi cakuda da mutane a cikin alkhairi, kamar Sallar juma’a da sallar Jam’i, da Iduka da Hajji, da koyan karatu da Jihadi, da yin Nasiha.
kuma ya kauracemasu a cikin aikata sharri, da halal din da baya da amfani.
* Idan bukata tasa shi haduwa da jama’a, ta yanda be sami daman kadaituwa daga garesu ba, to yaji tsoro kada ya goyi bayansu, kuma yayi hakuri akan cutarwan su, domin dole su cutar dashi, matukar beda karfi ko matemaki.
Sedai cutarwa ne da daukaka zata biyo bayansa, da soyayya agareshi, da girmamawa da yin yabo agareshi, daga wajen muminai da ubangijin halittu, kuma goyon bayansu kaskancine zebiyo bayansa da kiyyaiya gareshi, da Fushi da zargi daga wajensu, da muminai, daga ubangijin halittu. Saboda haka yin hakuri akan cutarwansu shine yafi alkhairi kuma yafi makoma me kyau, kuma yafi godiyan makoma.
* Kuma idan bukata tasa ya cakudu dasu a ckin halal da bashi da amfani, se yayi kokari ya juya wannan zaman yakoma yin biyyaiya ga ALLAH idan yasami dama.
NA BIYU: HAWA KAN TEKUN BURACE-BURACE:
Kuma shi kogine da beda tudu. Shi rafine wanda marasa rabo ke hawa daga cikin halittu, kaman yanda aka ce: guguwan burace – buracen karya, da tunanin banza, bazata gusheba, tana wasa da wanda ya hauta, kamar yadda karnuka ke wasa da gawan mamaci, kuma kaya ce na kowace rai, wulakantacciya kaskantacciya dake kasa, batada himman da za’a sami gaskiya da ita a fili, kai tasaba da burace –buracen kwakwalwa. Kuma kowanne da irin halinsa: daga me burin abin koyi da sarauta, da kuma Fatauci abayan kasa da zagaye – zagayen garuruwa, ko saboda dukiya da kudi, ko dan mata da yan samari, wanda yakeda burace – burace yana kama da wata sura da yake nema a cikin zuciyarsa wanda yasami rabo da samunsa, kuma yaji dadin samu rabo dashi, to yayin da yake a ckin wannan yanayi, se kawai yafarka se gashi akan tabarma!!
*To me himma datake babba, burace – buracensa sunna kewayawa ne a tsakanin da Ilimi da Imani, da yin aikin daze kusantashi zuwa ga Allah (Ubangijinsa) kuma ya matsar dashi zuwaga yin makwabtaka dashi. To burace – buracen wannan shine Imani da haske da hikma, amma burace –buracen wadancan zambace da rudu.
Kuma hakika manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam yayi yabo akan masu yin buri na alkhairi, har ma yasanya ladan wanda yayin burin aikata aikin alkhairi kamar na wanda ya aikata din.
NA UKU: RATAYUWA DA WANDA BA ALLAH BA MADAUKAKIN SARKI: Kuma Wannan shine mafi girman abinda ke bata zuciaya kai tsaye, bashi da abinda yafi wannan cutarwa, kuma abinda yafi wannan yanke masa abubuwa masu amfani da tsira kamansa,domin idan har yaratayu da wanda ba Allah ba, Allah se ya dogarar dashi zuwa ga wannan abinda daya ratayu dashi, mutuwansa yasami abinda yakeso a wajen wanda ba Allah ba daya Ratayu dashi, da juyawarsa zuwa ga waninsa, shi din be sami rabonsa da yake wajen Allah ba, kuma be kai wajen abinda yake buri ba, da ya ratayu dashi. Allah madaukakin Sarki yace: (“kuma sun riki wadanda ba Allah ba (wato gumaka) a matsayin abin bauta don suzama matemaka a garesu, A’aha zasu kafircema ibadarsu, kuma su kasance mak’iya akansu” Sur. maryam 81 -82) kuma yace: (kuma sun riki wadansu abubuwan bautawa da ba Allah ba, sunyi tsammanin zasu temakesu. ( Bazasu taba iya temakonsu ba, alhali su din runduna ce daza’ akawosu (cikin wuta) Sur. Yasin 74 -75).
* Wanda yafi kowa kaskanci: shine wanda ya ratayu da wanda ba Allah ba, domi duk abinda yawuceshi na maslahohinsa da tsiransa da samun rabonsa, shine mafi girman abinda yasamu daga wanda ya rtayu dashi, shi yana fuskantar gushewa da kufcewa.
Kuma misalin wanda ya ratayu da wanda ba Allah kamar kwatankwacin wanda yake neman Inuwane daga zafi ko neman sanyi agidan gizo – gizo, mafi raunin gidaje.
* A dunkule: tushen shirka da K’a’idar da aka ginashi akanta: shine ratayuwa da waninda ba Allah ba. Kuma me yin hakan abin zargine kuma abin kaskanci, Allah madaukakin sarki yace: (“kada ka hada wani da Allah a wajen bauta, har kazauna kana abin zargi wulak’antacce” Sur. Isra’i -22) ma'anan abin zargi: bakada me gode maka, wulakantacce: kuma babu me temako agareka.
NA HUDU: ABINCI: Kuma abinci yana bata zuciya ta nau’i biyu:
Na d’aya: abinda ke bata zuciyan dakansa sune kaman abubuwan da’aka haramta. Kuma suma sun kasu kashi biyu: * Abubuwan da’aka haramta saboda Allah, kamar mushe, da Jini, danaman kare, da masuyatsu daga cikin dabbobi, da tsuntsaye masu k’unba. * Abubuwan da’aka haramta saboda bayi: kamar abinda aka sata,da wanda akayi kwacensa, da wanda akayi fashinsa, da duk wani abinda aka amsa a hannun meshi ba tareda izininsa ba, kodai fin karfi kokuma jin kunya da zargi.
Na biyu: Abinda ke bata wani sashi na zuciya kuma yawuce iyaka, kamar yin almubazaranci da abinda yake halal ne, da koshi wanda yawuce iyaka, domin ze hanashi yin abubuwan d’a a (biyaiya), kuma ya shagaltar dashi da cin abincin daze cika mai ciki sosai, yin kokari har se yasami hakan, kuma idan yasameshi, to ze hanashi (gudanarda hakan?) wato zesashi tumbi-da yin kariya daga abinda ze cutardashi, da cutuwa da nauyinsa, kuma abubuwan da sukesa sha’awa zasu yi k’arfi agareshi, kuma zebi hanyar shedan ya fadadata, domin yana gudu a jikin dan Adam kamar yadda jini ke gudu (yana bin hanyar jini ajikin dan adam). To Azumi kuma yana kuntatasu kuma ya yoshe hanyoyinsa, kuma duk wanda yaci abinci da yawa to ze sha ruwa da yawa, kuma zeyi barci me yawa kuma yayi asara me yawa. Kuma yazo cikin hadisi mashhuri: (“Dan Adam be cika mazubinsa- tumbinsa ba- da sharri fiyeda cikinsa, wasu y'an lomomi sun isa dan Adam wanda ze tsayu da doronsa ko bayansa. Idan kuma yakasance babu makawa, to daya bisa uku na abincinsa, daya bisa uku na abin shansa,daya bisa uku na numfashinsa,” Tirmidhi da Ahmad da Hakim)
NA BIYAR: YAWAN BARCI: Domin kashe zuciya,kuma yasa jiki yayi nauyi, kuma ya bata lokaci,kua nya gadar da yawan mantuwa, da kasala.
Kuma daga cikin barcin akwai wanda yake makaruhi ne (abinda aka kyamaci aikatashi) daga ciki akwai wanda yake cutarwa, wanda beda amfani da yake cutarda jiki, kuma barci mafi amfani: shine wanda akayishi lokacin tsananin bukatuwa zuwa gareshi. Da barcin Farkon dare, shine yafi amfani akan na karshensa,kuma barcin tsakiyar rana shi yafi amfani akan na farkonsa da na karshensa, kuma duk lokacin da barci yayi kusa da farkonsa ko karshensa, amfaninsa yana raguwa, kuma cutarwarsa yana karuwa, musamman ma dai barci da la’asar. Da barcin farkon rana sedai ga wanda beyi barci ba da daddare da yawa.
* Daga cikin makaruhinsa (barci) akwai: Yin barci tsakaicin sallar Asubahi da fitowar rana, domin lokacine da’ake samun Ganima (rabon arziki) kuma tafiya a wannan lokaci tanada fifiko me girma koda sun kasance sun kwana suna tafiya, ba'aso su tsaya a wannan lokacin har se rana ta fito, shine farkon Yini da mabudinsa, kuma lokacin saukowar arziki, da samun kaso, da saukar albarka. Kuma a cikinsa Yini ke farawa, kuma a lokacin ne ake janye hukuncin samun kason wannan yini. Saboda haka yakamata yin barci a cikinsa yazama ga wanda yazama masa dolene kawai wato kamar barcin wanda ya matsu.
* A dunkule matsakaicin barci da me anfaninsa shine,barcin a rabin lokacin dare na farko,da kuma karshensa, kuma shine kwatankwacin awa takwas. Kuma wannan shine mafi dacewar barci, kuma gwargwadan abinda ya karu akansa ko ya ragu, gwargwardan yadda zeyi tasiri a adabi’ance.
* Daga cikinsa akwai wanda beda amfani: shine yin barci a farkon dare, daf da faduwan rana har zuwa sanda duhun, Isha ze bace. Kuma Manzan Allah Sallallahu Alaihi Wasallam yakasance yana kyamatarsa. To shi abin k’ine a shari’ance da kuma dabi’a. Allah ya temakemu.